ReOps: Mitler & Temeller

Bir önceki bölümde, araştırma demokratizasyonu meselesinin ne olduğunu, temelde nelere kapı açabileceğini inceledik. Bu bölümde ise, demokratize etmenin hangi senaryolarda anlamlı olabileceğini ve bu işin altına girmeye karar verdiğin noktada süreci nasıl ilerletebileceğine değineceğiz.

Kıymetli Dostlarım:
Bu bölümü araştırma demokratizasyonu yapılmalı mı yoksa yapılmamalı gibi sığ bir soru üzerinden ilerletmeyeceğim. Ama işin başında uyarmak istediğim bir mesele var.

Derdin Bunlardan Biriyse Bu İş Senlik Olmayabilir:
Araştırma demokratizasyonunu bir yerlerde duydun ve okudun ama henüz bir adım atmadıysan ilerlemeden önce aşağıdakileri bir checklist gibi düşünebilirsin. Aşağıdakilerden birisini bile aklından geçiriyorsan bu işe hiç girişmemeni önerebilirim:

1. Süreçte önceliklendirdiğin tek metrik, yapılan kullanıcı araştırması sayısını bir şekilde artırmaksa

2. Araştırmayı bir disiplin ve uzmanlık alanı olmaktan öte check atmalık kullanıcı testi işi olarak görüyorsan

3. Derdin veri ve içgörü kelimeleri üzerinden övgü devşirip LinkedIn’de anlamsız bir paylaşım yapmaksa

4. Amacın araştırmacıları işten çıkarmak için bir bahane veya argüman zemini yaratmaksa

Peki hangi durumdaysan demokratizasyon senin/ ekibin için anlamlı olabilir. Şimdi bu dört indikatöre bir birlikte bakalım.

Derdin Bu 4 Senaryoysa Demokratizasyonu Düşünebilirsin:

1. Araştırma yapılan denklemleri çeşitlendirmek, kaynağı daha stratejik araştırmalara yönlendirmek istiyorsan

2. UX araştırma özelinde bütçen kısıtlıysa veya işe özelleşen bir UX araştırmacı kaynağı ayıramıyorsan

3. Araştırmacı sayısı araştırma ihtiyaçlarını karşılamakta ve tasarım sürecini içgörüyle beslemekte yetersiz kalıyorsa

4. Araştırmaların daha kolay içselleştirilmesini sağlamak, veriye temas eden ekip sayısını artırmak istiyorsan

Araştırma Demokratizasyonu İçin Atılacak Doğru Adımlar Neler?
ResearchOps pratikleri inşa etmek istiyorsan yapman gereken iyi kötü belli. Temelde buradan da paylaştığım 5 adımla ilerleyebilirsin:

• Ürün geliştirme sürecindeki paydaşlarla birlikte kurumdaki tüm araştırma ihtiyaçlarını çıkar

• Araştırmacıları ve araştırma yapmaya uygun olabilecek, gönüllü paydaşları belirle

• Araştırmacıların ve araştırma yapabilecek kişilerin mevcut beceri setini ve yatkınlıklarını haritala

• Süreci standartize edecek, best-practice’ler üzerine kurulu pratiğe dönük bir playbook/ program hazırla

• Araştırma uygulayıcılarını, mevcut becerilerine uygun olacak araştırmalarla eşle, tanımlı programı uygula 

Bu İşi Hakkıyla Ele Almazsan (Mış Gibi Yaparsan) Başına Neler Gelebilir?
Hadi diyelim araştırma demokratizasyonunu UX Araştırma özelinde yetkin olmayan kişi veya kişiler yapmaya başladı;
bir anda herkes bir şekilde araştırma yapar hale geldi. Bu durumda aşağıdaki dört durumla karşılaşman olası:

1. Paydaşlar tarafından bol bol yanlış yönlendiren çıktıları olan araştırmalar yapılır. Hatalı kararlar beraberinde gelir.

2. Araştırma disiplini muhtemelen ortadan kalkar. Anket kılığında kullanılabilirlik testleri yapmaya başlarsın.

3. İçgörüleri tasarım döngüsünde kazandırma noktasında da zorluk yaşarsın. Mevcut pratiklerin de işlevsiz hale gelir.

4. Muhtemelen işin başında hevesle yatırım yaptığın araçlar ve kaynaklar zamanla atıl kalır. Bütçen çöpe gider.

Bu İşte Derinleşmek İçin Hangi Kaynaklara Başvurabilirsin?
Özellikle işin başındaysan bu kaynaklara bir göz atmanı önerebiliriz:

📕Research Skills Framework, ResearchOps Community
📕8 Pillars of User Research, Emma Boulton
📕Democratization is our Job, Behzod Sirjani
📕Undemocratising User Research, Saswati Saha Mitra
📕Democratize User Research In 5 Steps, Kara Pernice
📕Design Research Maturity Model, Chris Avore

İşin özü:
Unutmayın araştırma demokratizasyonu sertifika dağıtılan kötü kurgulanmış kurum içi eğitimi veya bir Lunch & Learn session değil. Araştırma demokratizasyonu UX araştırmada yetkin olmayan kişiler tarafından uygulandığında kötü ilerleyen süreçleri ölçekleyerek daha büyük facialara sebep olacağı aklınızda bulunmalı.