Nedir Bu Araştırma Demokratizasyonu İşi?
Araştırmanın demokratizasyonu konusu bir ara globalde gündem olup çok yazılıp tartışılsa da, bizde belki de her şeye çikolata sosu dökülmesi gibi her içeriğe AI sosu döküp geçme refleksinden ötürü çok tartışılmadı.
Kıymetli Dostlarım:
Öncelikle şunu kabul edelim. Araştırma yapmak ve tasarım kararı almak sadece tek bir pozisyona indirgenebilecek bir iş değil. Biz istesek de istemesek de araştırmacılardan bağımsız bir şekilde deneyim tasarımı kararlarını ilgilendirebilecek araştırmalar yapılacak. İşin özü, bu araştırmaların doğru sınırlarda daha verimli ve sistemli ilerlemesini sağlamak araştırmacılar için de net bir fırsat.
Temelde Neyi Dert Ediniyor?
Araştırma demokratizasyonu dediğimiz şeyin amacı gayet net. Kurumun olabildiğince veriye dayalı şekilde doğru kararlar almasını destekleyecek bir araştırma alt yapısı ve sistemli döngüler kurup ana işi araştırma yapmak olmayanların da belli seviyede etkili araştırmalar yapmalarını sağlamak. Tabii bunun ardında da kaynağı verimli kullanma güdüsü var. Araştırma yapabilecek kişilerin belli becerileri sivrilsin, tanımlı süreçler kurulsun ve daha fazla tasarım kararını veriye dayalı şekilde “bence”lere kapılmadan (uydurmadan) alabilelim.
Nasıl Ortaya Çıktı?
Mesele araştırmanın değerinin kavrandığı, ancak araştırma talebinin karşılanmakta zorlanıldığı Slack, Facebook, Miro gibi yerlerde doğmaya başladı. Buradaki liderlerin ve profesyonellerin bu meseleyi yazılarında ve konuşmalarında anmaya başlamasıyla da alanda belli ölçüde yayılmaya başladı.
ReOps’un Ne Önerdiğini 3 Maddede İnceleyelim:
İşe kafa yorulduğunda araştırmaların da araştırmacıların da etki alanını genişletir.
Araştırma süreçlerinin daha kompakt ve sistemli ilerlemesini destekler
Veriyle yön bulma (uydurarak karar almama) kültürü kurmayı kolaylaştırır
Araştırma Demokratizasyonu Ne Değildir?
Unutmayın araştırma demokratizasyonu sertifika dağıtılan kötü kurgulanmış kurum içi eğitimi veya bir Lunch & Learn session değil. Bu işten verim almak için belli bir bağlamsal hakimiyet ve tanımlı süreçler şart. Bu sebepten yanlış motivasyonlarla bu işe girişecekler için ufak birkaç notum var:
Araştırmacı olmayanları sokağa döküp rastgele soru sordurmak, sokak röportajı yapmak değil.
UX Araştırma için ayrılan bütçeden tasarruf edip devrimsel (?) AI projene kaynak yaratma biçimi değil.
Her araştırma yaklaşımın, aynı kalitede kolayca yürütülebileceğini öngörmek hiç değil.
Paydaşlara bol bol anonim kullanıcı oturum kayıtları izletmek, zorla yüzeysel çıkarımlar yaptırtmak değil.
AI tarafından oluşturulan sentetik kullanıcılarla öylesine araştırmalar yapmak, tool satın almak değil.
Tanımlı süreçler ve anlamlı bir rehberlik modeli inşa etmeden yarın yokmuş gibi görüşme yapmak değil.
Demokratizasyon İçin En Büyük Tehlike Ne olabilir?
Yeryüzündeki en tehlikeli varlık olan insanlar : ) Şaka. Daha doğrusu araştırma pratiklerini demokratize etme denkleminde söz sahibi kişilerin tasarım ve araştırma özelinde ehliyet sahibi olmaması en büyük tehlike diyebiliriz. Böyle bir durumda kaş yapayım derken göz çıkarılabilir; bir virüs gibi vasat pratiklerin her yere yayıldığını görebilirsiniz. Peki sonuç, anlamsız tasarım kararları, mutsuz ekipler ve bolca yapısal bozukluk.
İşin özü:
Sadece task açmayı bilen/ işkembeden best-practice uyduran bir ürün lideri/ tasarım müdürüysen buradan bir verim alamazsın. İşi uzmanlık gerektiren bir alan görmeyi bırakıp ürün geliştirme sürecinde tasarruf edilecek bir kalem olarak görüyorsan bu iş pek senin harcın değil. Tüm diğer demokratize etme işleri gibi...
